Tritiya Skandha, A-15

श्रीमद्भागवत् महापुराण ।। स्कन्ध - तृतीय ।। अध्याय -15.

03150010  मैत्रेय उवाच

03150011  प्राजापत्यं तु तत्तेजः परतेजोहनं दितिः

03150012  दधार वर्षाणि शतं शङ्कमाना सुरार्दनात्

03150021  लोके तेनाहतालोके लोकपाला हतौजसः

03150022  न्यवेदयन्विश्वसृजे ध्वान्तव्यतिकरं दिशाम्

03150030  देवा ऊचुः

03150031  तम एतद्विभो वेत्थ संविग्ना यद्वयं भृशम्

03150032  न ह्यव्यक्तं भगवतः कालेनास्पृष्टवर्त्मनः

03150041  देवदेव जगद्धातर्लोकनाथशिखामणे

03150042  परेषामपरेषां त्वं भूतानामसि भाववित्

03150051  नमो विज्ञानवीर्याय माययेदमुपेयुषे

03150052  गृहीतगुणभेदाय नमस्तेऽव्यक्तयोनये

03150061  ये त्वानन्येन भावेन भावयन्त्यात्मभावनम्

03150062  आत्मनि प्रोतभुवनं परं सदसदात्मकम्

03150071  तेषां सुपक्वयोगानां जितश्वासेन्द्रियात्मनाम्

03150072  लब्धयुष्मत्प्रसादानां न कुतश्चित्पराभवः

03150081  यस्य वाचा प्रजाः सर्वा गावस्तन्त्येव यन्त्रिताः

03150082  हरन्ति बलिमायत्तास्तस्मै मुख्याय ते नमः

03150091  स त्वं विधत्स्व शं भूमंस्तमसा लुप्तकर्मणाम्

03150092  अदभ्रदयया दृष्ट्या आपन्नानर्हसीक्षितुम्

03150101  एष देव दितेर्गर्भ ओजः काश्यपमर्पितम्

03150102  दिशस्तिमिरयन्सर्वा वर्धतेऽग्निरिवैधसि

03150110  मैत्रेय उवाच

03150111  स प्रहस्य महाबाहो भगवान्शब्दगोचरः

03150112  प्रत्याचष्टात्मभूर्देवान्प्रीणन्रुचिरया गिरा

03150120  ब्रह्मोवाच

03150121  मानसा मे सुता युष्मत् पूर्वजाः सनकादयः

03150122  चेरुर्विहायसा लोकाल्लोकेषु विगतस्पृहाः

03150131  त एकदा भगवतो वैकुण्ठस्यामलात्मनः

03150132  ययुर्वैकुण्ठनिलयं सर्वलोकनमस्कृतम्

03150141  वसन्ति यत्र पुरुषाः सर्वे वैकुण्ठमूर्तयः

03150142  येऽनिमित्तनिमित्तेन धर्मेणाराधयन्हरिम्

03150151  यत्र चाद्यः पुमानास्ते भगवान्शब्दगोचरः

03150152  सत्त्वं विष्टभ्य विरजं स्वानां नो मृडयन्वृषः

03150161  यत्र नैःश्रेयसं नाम वनं कामदुघैर्द्रुमैः

03150162  सर्वर्तुश्रीभिर्विभ्राजत्कैवल्यमिव मूर्तिमत्

03150171  वैमानिकाः सललनाश्चरितानि शश्वद्

03150172  गायन्ति यत्र शमलक्षपणानि भर्तुः

03150173  अन्तर्जलेऽनुविकसन्मधुमाधवीनां

03150174  गन्धेन खण्डितधियोऽप्यनिलं क्षिपन्तः

03150181  पारावतान्यभृतसारसचक्रवाक

03150182  दात्यूहहंसशुकतित्तिरिबर्हिणां यः

03150183  कोलाहलो विरमतेऽचिरमात्रमुच्चैर्

03150184  भृङ्गाधिपे हरिकथामिव गायमाने

03150191  मन्दारकुन्दकुरबोत्पलचम्पकार्ण

03150192  पुन्नागनागबकुलाम्बुजपारिजाताः

03150193  गन्धेऽर्चिते तुलसिकाभरणेन तस्या

03150194  यस्मिंस्तपः सुमनसो बहु मानयन्ति

03150201  यत्सङ्कुलं हरिपदानतिमात्रदृष्टैर्

03150202  वैदूर्यमारकतहेममयैर्विमानैः

03150203  येषां बृहत्कटितटाः स्मितशोभिमुख्यः

03150204  कृष्णात्मनां न रज आदधुरुत्स्मयाद्यैः

03150211  श्री रूपिणी क्वणयती चरणारविन्दं

03150212  लीलाम्बुजेन हरिसद्मनि मुक्तदोषा

03150213  संलक्ष्यते स्फटिककुड्य उपेतहेम्नि

03150214  सम्मार्जतीव यदनुग्रहणेऽन्ययत्नः

03150221  वापीषु विद्रुमतटास्वमलामृताप्सु

03150222  प्रेष्यान्विता निजवने तुलसीभिरीशम्

03150223  अभ्यर्चती स्वलकमुन्नसमीक्ष्य वक्त्रम्

03150224  उच्छेषितं भगवतेत्यमताङ्ग यच्छ्रीः

03150231  यन्न व्रजन्त्यघभिदो रचनानुवादाच्

03150232  छृण्वन्ति येऽन्यविषयाः कुकथा मतिघ्नीः

03150233  यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तसारास्

03150234  तांस्तान्क्षिपन्त्यशरणेषु तमःसु हन्त

03150241  येऽभ्यर्थितामपि च नो नृगतिं प्रपन्ना

03150242  ज्ञानं च तत्त्वविषयं सहधर्मं यत्र

03150243  नाराधनं भगवतो वितरन्त्यमुष्य

03150244  सम्मोहिता विततया बत मायया ते

03150251  यच्च व्रजन्त्यनिमिषामृषभानुवृत्त्या

03150252  दूरे यमा ह्युपरि नः स्पृहणीयशीलाः

03150253  भर्तुर्मिथः सुयशसः कथनानुराग

03150254  वैक्लव्यबाष्पकलया पुलकीकृताङ्गाः

03150261  तद्विश्वगुर्वधिकृतं भुवनैकवन्द्यं

03150262  दिव्यं विचित्रविबुधाग्र्यविमानशोचिः

03150263  आपुः परां मुदमपूर्वमुपेत्य योग

03150264  मायाबलेन मुनयस्तदथो विकुण्ठम्

03150271  तस्मिन्नतीत्य मुनयः षडसज्जमानाः

03150272  कक्षाः समानवयसावथ सप्तमायाम्

03150273  देवावचक्षत गृहीतगदौ परार्ध्य

03150274  केयूरकुण्डलकिरीटविटङ्कवेषौ

03150281  मत्तद्विरेफवनमालिकया निवीतौ

03150282  विन्यस्तयासितचतुष्टयबाहुमध्ये

03150283  वक्त्रं भ्रुवा कुटिलया स्फुटनिर्गमाभ्यां

03150284  रक्तेक्षणेन च मनाग्रभसं दधानौ

03150291  द्वार्येतयोर्निविविशुर्मिषतोरपृष्ट्वा

03150292  पूर्वा यथा पुरटवज्रकपाटिका याः

03150293  सर्वत्र तेऽविषमया मुनयः स्वदृष्ट्या

03150294  ये सञ्चरन्त्यविहता विगताभिशङ्काः

03150301  तान्वीक्ष्य वातरशनांश्चतुरः कुमारान्

03150302  वृद्धान्दशार्धवयसो विदितात्मतत्त्वान्

03150303  वेत्रेण चास्खलयतामतदर्हणांस्तौ

03150304  तेजो विहस्य भगवत्प्रतिकूलशीलौ

03150311  ताभ्यां मिषत्स्वनिमिषेषु निषिध्यमानाः

03150312  स्वर्हत्तमा ह्यपि हरेः प्रतिहारपाभ्याम्

03150313  ऊचुः सुहृत्तमदिदृक्षितभङ्ग ईषत्

03150314  कामानुजेन सहसा त उपप्लुताक्षाः

03150320  मुनय ऊचुः

03150321  को वामिहैत्य भगवत्परिचर्ययोच्चैस्

03150322  तद्धर्मिणां निवसतां विषमः स्वभावः

03150323  तस्मिन्प्रशान्तपुरुषे गतविग्रहे वां

03150324  को वात्मवत्कुहकयोः परिशङ्कनीयः

03150331  न ह्यन्तरं भगवतीह समस्तकुक्षाव्

03150332  आत्मानमात्मनि नभो नभसीव धीराः

03150333  पश्यन्ति यत्र युवयोः सुरलिङ्गिनोः किं

03150334  व्युत्पादितं ह्युदरभेदि भयं यतोऽस्य

03150341  तद्वाममुष्य परमस्य विकुण्ठभर्तुः

03150342  कर्तुं प्रकृष्टमिह धीमहि मन्दधीभ्याम्

03150343  लोकानितो व्रजतमन्तरभावदृष्ट्या

03150344  पापीयसस्त्रय इमे रिपवोऽस्य यत्र

03150351  तेषामितीरितमुभाववधार्य घोरं

03150352  तं ब्रह्मदण्डमनिवारणमस्त्रपूगैः

03150353  सद्यो हरेरनुचरावुरु बिभ्यतस्तत्

03150354  पादग्रहावपततामतिकातरेण

03150361  भूयादघोनि भगवद्भिरकारि दण्डो

03150362  यो नौ हरेत सुरहेलनमप्यशेषम्

03150363  मा वोऽनुतापकलया भगवत्स्मृतिघ्नो

03150364  मोहो भवेदिह तु नौ व्रजतोरधोऽधः

03150371  एवं तदैव भगवानरविन्दनाभः

03150372  स्वानां विबुध्य सदतिक्रममार्यहृद्यः

03150373  तस्मिन्ययौ परमहंसमहामुनीनाम्

03150374  अन्वेषणीयचरणौ चलयन्सहश्रीः

03150381  तं त्वागतं प्रतिहृतौपयिकं स्वपुम्भिस्

03150382  तेऽचक्षताक्षविषयं स्वसमाधिभाग्यम्

03150383  हंसश्रियोर्व्यजनयोः शिववायुलोलच्

03150384  छुभ्रातपत्रशशिकेसरशीकराम्बुम्

03150391  कृत्स्नप्रसादसुमुखं स्पृहणीयधाम

03150392  स्नेहावलोककलया हृदि संस्पृशन्तम्

03150393  श्यामे पृथावुरसि शोभितया श्रिया स्वश्

03150394  चूडामणिं सुभगयन्तमिवात्मधिष्ण्यम्

03150401  पीतांशुके पृथुनितम्बिनि विस्फुरन्त्या

03150402  काञ्च्यालिभिर्विरुतया वनमालया च

03150403  वल्गुप्रकोष्ठवलयं विनतासुतांसे

03150404  विन्यस्तहस्तमितरेण धुनानमब्जम्

03150411  विद्युत्क्षिपन्मकरकुण्डलमण्डनार्ह

03150412  गण्डस्थलोन्नसमुखं मणिमत्किरीटम्

03150413  दोर्दण्डषण्डविवरे हरता परार्ध्य

03150414  हारेण कन्धरगतेन च कौस्तुभेन

03150421  अत्रोपसृष्टमिति चोत्स्मितमिन्दिरायाः

03150422  स्वानां धिया विरचितं बहुसौष्ठवाढ्यम्

03150423  मह्यं भवस्य भवतां च भजन्तमङ्गं

03150424  नेमुर्निरीक्ष्य न वितृप्तदृशो मुदा कैः

03150431  तस्यारविन्दनयनस्य पदारविन्द

03150432  किञ्जल्कमिश्रतुलसीमकरन्दवायुः

03150433  अन्तर्गतः स्वविवरेण चकार तेषां

03150434  सङ्क्षोभमक्षरजुषामपि चित्ततन्वोः

03150441  ते वा अमुष्य वदनासितपद्मकोशम्

03150442  उद्वीक्ष्य सुन्दरतराधरकुन्दहासम्

03150443  लब्धाशिषः पुनरवेक्ष्य तदीयमङ्घ्रि

03150444  द्वन्द्वं नखारुणमणिश्रयणं निदध्युः

03150451  पुंसां गतिं मृगयतामिह योगमार्गैर्

03150452  ध्यानास्पदं बहुमतं नयनाभिरामम्

03150453  पौंस्नं वपुर्दर्शयानमनन्यसिद्धैर्

03150454  औत्पत्तिकैः समगृणन्युतमष्टभोगैः

03150460  कुमारा ऊचुः

03150461  योऽन्तर्हितो हृदि गतोऽपि दुरात्मनां त्वं

03150462  सोऽद्यैव नो नयनमूलमनन्त राद्धः

03150463  यर्ह्येव कर्णविवरेण गुहां गतो नः

03150464  पित्रानुवर्णितरहा भवदुद्भवेन

03150471  तं त्वां विदाम भगवन्परमात्मतत्त्वं

03150472  सत्त्वेन सम्प्रति रतिं रचयन्तमेषाम्

03150473  यत्तेऽनुतापविदितैर्दृढभक्तियोगैर्

03150474  उद्ग्रन्थयो हृदि विदुर्मुनयो विरागाः

03150481  नात्यन्तिकं विगणयन्त्यपि ते प्रसादं

03150482  किम्वन्यदर्पितभयं भ्रुव उन्नयैस्ते

03150483  येऽङ्ग त्वदङ्घ्रिशरणा भवतः कथायाः

03150484  कीर्तन्यतीर्थयशसः कुशला रसज्ञाः

03150491  कामं भवः स्ववृजिनैर्निरयेषु नः स्ताच्

03150492  चेतोऽलिवद्यदि नु ते पदयो रमेत

03150493  वाचश्च नस्तुलसिवद्यदि तेऽङ्घ्रिशोभाः

03150494  पूर्येत ते गुणगणैर्यदि कर्णरन्ध्रः

03150501  प्रादुश्चकर्थ यदिदं पुरुहूत रूपं

03150502  तेनेश निर्वृतिमवापुरलं दृशो नः

03150503  तस्मा इदं भगवते नम इद्विधेम

03150504  योऽनात्मनां दुरुदयो भगवान्प्रतीतः